Trưng bày Cổ ngọc tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam
Cập nhật: 03/08/2011 17:30
  

 Bảo tàng Lịch sử Việt Nam là nơi lưu giữ nhiều bộ sưu tập hiện vật vô cùng hiếm quý của kho tàng di sản văn hoá. Chính những hiện vật hiếm quý ấy đã góp phần chứng minh lịch sử dựng nước và giữ nước hào hùng của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt, trong đó có bộ sưu tập Cổ ngọc, với số lượng khá lớn, loại hình đa dạng, màu sắc phong phú, có niên đại từ thời tiền - sơ sử cho đến đầu thế kỷ XX. Đây là lần đầu tiên bộ sưu tập được trưng bày và hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của Bảo tàng Lịch sử Việt nam, chia làm 3 chủ đề chính:

Cổ ngọc thời tiền - sơ sử ở Việt Nam xuất hiện sớm nhất trong các di chỉ văn hóa hậu kỳ thời đại đá mới ở vùng ven biển Đông Bắc: văn hoá Hạ Long và vùng núi phía Bắc: văn hoá Hà Giang, văn hoá Mai Pha. Ở đây, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy các sản phẩm tạo bằng đá ngọc nephrite màu vàng, trắng, hay xám xanh với những chế phẩm vòng tay, hạt chuỗi, rìu, bôn kích thước nhỏ được mài nhẵn toàn thân.

       Ngọc nhiều màu, văn hóa Sa Huỳnh

 Đến giai đoạn văn hoá Phùng Nguyên, cách ngày nay khoảng 4.000 - 3.500 năm, đồ ngọc đã khá phổ biến với các loại hình thuộc đồ trang sức, công cụ và vũ khí, tượng nghệ thuật.

       Đỉnh ngọc trắng, thời Nguyễn, đồ cung đình Huế

 Những cổ ngọc thuộc 10 thế kỷ đầu Công nguyên, loại hình gồm khâu đeo thắt lưng, các vật đeo trang sức... phần nhiều là đồ tuỳ táng trong các ngôi mộ gạch, khoảng thế kỷ 1 - 3 sau Công nguyên.

Cổ ngọc thời Lê - Nguyễn là phần chiếm số lượng lớn nhất trong sưu tập, niên đại tập trung từ thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 20. Ngoài phần sưu tầm trước năm 1954 của Bảo tàng Louis Finot, chủ yếu có nguồn gốc từ cung đình Huế. Đây là cổ ngọc nằm trong số bảo vật triều Nguyễn được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp nhận sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945.

       Tượng cá vàng, thời Nguyễn

       Tượng tiên nữ, ngọc trắng xám và xanh, thời Nguyễn

Nhóm cổ ngọc đặc biệt quan trọng là 18 chiếc ngọc tỷ bao gồm 2 chiếc thuộc thời Lê Trung Hưng (thế kỷ 1 8); 3 chiếc đời vua Minh Mệnh; 3 chiếc đời vua Thiệu Trị; 2 chiếc đời vua Tự Đức; 2 chiếc đời vua Khải Định và 6 chiếc thuộc loại Đồ thư văn bảo như cách gọi của sách Khâm định Đại Nam hội điển sử lệ.

        Tượng bát tiên

Những ngọc tỷ này được chạm khắc, mài dũa bằng nhiều loại ngọc khác nhau, với các màu sắc ngọc xanh sẫm, ngọc xanh nhạt hay ngọc trắng.

       Lọ ngọc hồng, thời Nguyễn

      Lọ, bình ngọc xanh sẫm, thời Nguyễn

Ngắm Cổ ngọc được trưng bày tại Bảo tàng, ai cũng sửng sốt và ngỡ ngàng trước những bảo vật của quốc gia, cũng như trước sự tài hoa của người Việt từ xa xưa đã sáng tạo ra những sản phẩm nghệ thuật để bây giờ chúng ta chiêm ngưỡng, như vậy để thấy rằng, kỹ thuật chế tác của Việt Nam không kém gì Trung Quốc.

• Tin,ảnh: H.A