Tạp chí Xưa và Nay
Toà soạn:
Tel/Fax: 04.38256588
Email: tapchixuavanay@yahoo.com
VP đại diện phía Nam: 181 Đề Thám, Q. I, TP.Hồ Chí Minh
Tel: 08.38385117-Fax: 08.38385126
Email: xuanay@hcm.fpt.vn
Chủ nhiệm: Phạm Mai Hùng
TBT: Dương Trung Quốc
P.TBT: Đào Hùng, Nguyễn Hạnh



Tìm kiếm


 


  Liên kết website


  Thông tin website
² Ngày 25/05/2017
² Số lượt truy cập:480282
  ² Đang online: 2
 

Quảng cáo


Tin hoạt động ngành

Lễ hội Đèn Quảng Chiếu sẽ được phục dựng
Cập nhật: 03/02/2012 15:17
  

Là nội dung cuộc hội thảo khoa học diễn ra sáng ngày 20/12/2011 do Trung tâm Bảo tồn di tích Cổ Loa - thành cổ Hà Nội tổ chức, đã thu hút được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà nghiên cứu khoa học, sử học và các lĩnh vực liên quan.

 Lễ hội Đèn Quảng Chiếu là lễ hội được xem như một đại diện cho suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, đồng thời đại diện cho rất nhiều nghi thức từ cung đình cho đến tôn giáo và tín ngưỡng trong kho tàng văn hóa của dân tộc, được ghi lại trong các tài liệu lịch sử quan trọng như Đại Việt sử ký toàn thư hoặc trong Đại Việt sử lược, ngoài ra lễ hội Đèn Quảng Chiếu còn được miêu tả tương đối rõ nét trong văn bia "Sùng Thiện Diên Linh" của chùa Long Đọi thuộc tỉnh Hà Nam. Theo Đại Việt sử lược thì "Năm hội trường Đại Khánh thứ 7, Bính Thân (1116), mùa xuân, tháng giêng, đặt Đèn Quảng Chiếu ở ngoài cửa Đại Hưng, chế nhà sư bằng gỗ đánh chuông"; "Năm Thiên phù Duệ Vũ thứ 7 (1126), tháng giêng mở hội Đèn Quảng Chiếu bảy ngày bảy đêm"; trên bia tháp Sùng Thiện Diên Linh, được soạn năm 1121, ở chùa Long Đọi mô tả cách bài trí của lễ hội cũng rất rõ ràng và hoành tráng.v.v… Như vậy, theo lịch sử thì lễ hội đã được diễn ra nhiều lần và chủ yếu là vào tháng giêng và tháng hai âm lịch. Về ý nghĩa của cây đèn, có thể được coi như một pháp khí, đồng thời được sử dụng trong cách bài trí thờ phụng của người dân Việt trong các tôn giáo và tín ngưỡng dân gian. Đèn được thắp lên sẽ mang hơi ấm và ánh sáng lan tỏa tới mọi nơi, ánh sáng của ngọn đèn sẽ xua tan màn đêm tối. Theo quan niệm của Phật giáo thì đèn còn được biểu trưng cho trí tuệ, khi thắp sáng sẽ xua đi màn vô minh đang che lấp tâm tính của chúng sinh. Còn Quảng Chiếu là ánh sáng được lan tỏa khắp mọi nơi, kể cả chỗ tối tăm và uẩn khuất nhất nơi tâm thức của mỗi con người. Lễ hội Đèn Quảng Chiếu còn mang ý nghĩa ánh sáng của trí tuệ loài người, cầu cho Quốc thái dân an, người dân được ấm no, hạnh phúc.

Vì vậy, đây là một lễ hội không những mang tính văn hóa tâm linh, truyền thống, mà còn là một nghi thức, một biểu tượng đức trị của các triều đại Việt Nam, đặc biệt là triều Lý, Trần. Văn hóa được gắn kết với tâm linh như một món ăn tinh thần không thể thiếu, hơn thế nữa văn hóa tâm linh dưới nhiều góc độ còn là phương pháp giáo dục gián tiếp nhưng lại rất hữu hiệu. Do đó, vấn đề được đặt ra tại cuộc hội thảo là việc phục dựng lễ hội Đèn Quảng Chiếu phải đạt được những yêu cầu về giáo dục bởi đây không chỉ là dịp để tuyên truyền quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế, mà còn là dịp giáo dục truyền thống văn hóa cho các thế hệ thanh niên, nêu cao tinh thần đoàn kết, hòa hợp, thống nhất, phát huy tinh thần tự giác trong giáo lý Phật giáo để đưa vào trong cuộc sống, như vậy xã hội mới bình an, người người cư xử với nhau bằng tấm lòng nhân ái. Việc phục dựng lại cây đèn cũng phải đảm bảo yêu cầu về tính văn hóa - nghệ thuật, đồng thời việc trang trí phải phù hợp với không gian thực tế nơi tổ chức lễ hội, lột tả được ý nghĩa tư tưởng chủ đạo biểu trưng cho chiều dài lịch sử từ triều nhà Lý (hậu Lý) cho đến nay.

Các nhà khoa học tại Hội thảo như GS. Lưu Trần Tiêu, PGS.TS Phan Khanh, v.v…đã đóng góp ý kiến vào Dự thảo kịch bản lễ hội Đèn Quảng Chiếu, cơ bản nhất trí cao việc tổ chức phục dựng lễ hội.  Theo PGS.TS Tống Trung Tín (Viện trưởng Viện Khảo cổ học), đây là lễ hội hấp dẫn và có ý nghĩa quan trọng, tuy nhiên sẽ rất khó khăn vì tư liệu tin cậy về lễ hội rất ít, vì vậy cần phải bám sát, chắt chiu tất cả mọi nguồn tư liệu có được như thư tịch cổ, bia cổ hay lễ hội đèn Phật giáo ở Việt Nam và thế giới; TS. Nguyễn Quốc Tuấn (Viện Nghiên cứu Tôn giáo) nhận xét, trước khi đề xuất kịch bản phục dựng, cần thiết nghiên cứu tổng hợp, từng bước thống nhất về các chi tiết trong tổng thể và tiến tới giả thuyết phục dựng từng bộ phận của lễ hội. Sự thống nhất đó không thể chỉ là một nhóm nhà nghiên cứu theo chuyên ngành, mà cần phối kiểm trong tinh thần cẩn trọng để có một bức tranh vừa chi tiết, vừa tổng quan.

Cuộc hội thảo đã đạt được những kết quả nhất định nhưng chưa thể dừng lại để kết luận cho việc phục dựng một lễ hội xứng tầm với 1000 năm lịch sử, là niềm tự hào của dân tộc, là sự trả ơn của con cháu đối với cha ông ta. Nhiệm vụ đặt ra đối với các nhà khoa học như nặng hơn, gian nan hơn, tiếp tục thảo luận, nghiên cứu bám sát sử liệu, chất liệu để khôi phục lại trên cơ sở bia ký, phù hợp với một lễ hội thể hiện tính truyền thống trong thời kỳ hiện đại, nhưng vẫn đảm bảo tính Tôn giáo, tính Nhân dân.

 

  • Bài, ảnh: Hồng Anh

Share |

 
Tin khác
Rồng trên cổ vật - mừng xuân Nhâm Thìn
Võ Quý Huân - người kỹ sư nặng tình non nước
Những khoảnh khắc Trần Duy Hưng
Thanh Hóa - tên gọi có từ bao giờ?
Nhà Đinh với sự nghiệp thống nhất đất nước
Khánh thành cổng làng văn hóa Tê Quả
Tưởng niệm Luật gia yêu nước Phan Anh
Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam kỷ niệm 45 năm thành lập

Bản quyền thuộc về Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam (VAHS)

Giấy phép số 327/GP-BC của Cục Báo chí - Bộ Văn hóa Thông tin cấp ngày 30/7/2007
Trụ sở: Số 216 Trần Quang Khải, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
Điện thoại: (04) 39369089 / Fax: (04) 38256588. Email: hoisuhocvietnam@yahoo.com.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Dương Trung Quốc
Mọi ý kiến phản hồi trên trang xin vui lòng gửi tại đây
Ghi rõ nguồn "Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam" khi phát hành lại thông tin từ website này

Thiết kế website bởi Wecan-Group.com